Baza wiedzyCentrum egzaminacyjne
PLPolski
Wybierz język13

CKTIS / C++

Model obiektowy i kompozycja w C++

Obiekt ma typ, pamięć i czas życia; może zawierać podobiekty składowych oraz klas bazowych. Kompozycja łączy obiekty przez składowe, a dziedziczenie umożliwia wspólny interfejs. Kolejność inicjalizacji i niszczenia określa język.

Wersja: C++23; repository compiler flag, production runtime not attested

Składnia

struct Base { virtual ~Base() = default; virtual int value() const = 0; };
struct Part { int n; };
struct Whole : Base {
    Part part;
    explicit Whole(int n) : part{n} {}
    ~Whole() override = default;
    int value() const override { return part.n; }
};
// Explicit destructor call: p->~Whole();

Obiekt zajmuje obszar pamięci i ma określony czas życia. Kompletny obiekt nie jest podobiektem innego obiektu. W przykładzie Whole zawiera podobiekt bazowy Base oraz składową Part part. Składowa reprezentuje kompozycję („ma część”), a baza — dziedziczenie. Sam wskaźnik do innego obiektu nie oznacza, że ten obiekt jest podobiektem właściciela wskaźnika.

Lista inicjalizacyjna konstruktora (member initializer list), np. : part{n}, inicjalizuje składową przed wykonaniem ciała konstruktora; nie jest przypisaniem. Bazy wirtualne inicjalizuje jako pierwsze wyłącznie konstruktor najbardziej pochodnej klasy obiektu. Następnie inicjalizowane są bezpośrednie bazy niewirtualne i składowe w kolejności deklaracji, po czym wykonuje się ciało konstruktora. Zmiana kolejności zapisów na liście nie zmienia tej kolejności.

Deklaracja destruktora (destructor declaration) ma postać ~Part();; destruktor nie przyjmuje argumentów i nie ma typu zwrotnego. Po jego ciele niszczone są składowe i bazy w kolejności odwrotnej do zakończenia ich konstrukcji. Destruktor wirtualny (virtual destructor), np. virtual ~Base(), umożliwia prawidłowe zniszczenie obiektu pochodnego przez delete na wskaźniku do bazy. Przy zwykłej dealokacji brak takiego destruktora oznacza niezdefiniowane zachowanie.

Funkcja czysto wirtualna (pure virtual function) virtual int value() const = 0; używa specyfikatora czystości (= 0 pure-specifier), a nie przypisania. Base jest abstrakcyjna: nie można tworzyć jej kompletnych obiektów. Whole::value() zapewnia implementację. Destruktor także może być czysto wirtualny, lecz nadal wymaga definicji, gdy tworzone są obiekty pochodne.

Jawne wywołanie destruktora (Explicit destructor call), np. p->~Whole();, kończy czas życia obiektu, ale samo nie zwalnia pamięci. Nie stosuj go do zwykłego obiektu lokalnego: późniejsze automatyczne niszczenie bez prawidłowego odtworzenia obiektu powoduje niezdefiniowane zachowanie. Przykład używa automatycznego niszczenia. Zakres to C++23; podany adres standardu zawiera rozwijany szkic, nie zamrożony tekst C++23. Flaga kompilatora w repozytorium nie potwierdza środowiska produkcyjnego.

Przykłady

#include <iostream>

struct Part {
    int n;
    explicit Part(int x) : n{x} { std::cout << "Part+\n"; }
    ~Part() { std::cout << "Part-\n"; }
};

struct Base {
    virtual ~Base() { std::cout << "Base-\n"; }
    virtual int value() const = 0;
};

struct Whole : Base {
    Part part;
    explicit Whole(int n) : part{n} { std::cout << "Whole+\n"; }
    ~Whole() override { std::cout << "Whole-\n"; }
    int value() const override { return part.n; }
};

int main() {
    Whole object{7};
    const Base& view = object;
    std::cout << view.value() << '\n';
}

Wynik

Part+
Whole+
7
Whole-
Part-
Base-

Wyświetlony kod i zadeklarowany wynik zweryfikowano w odizolowanym środowisku metodą zapisaną w dowodzie weryfikacji tej dokładnej wersji.

Źródła