Baza wiedzyCentrum egzaminacyjne
PLPolski
Wybierz język13

CKTIS / C++

Funkcja składowa z kwalifikatorem const

Kwalifikator const po liście parametrów funkcji składowej ogranicza modyfikowanie obiektu przez this. Pozwala wywoływać funkcję przez obiekty, referencje i wskaźniki const, nie oznacza jednak całkowitego braku efektów ubocznych.

Wersja: C++23; repository compiler flag, production runtime not attested

Składnia

struct X {
    int value() const;
};

int X::value() const {
    return 42;
}

Funkcja składowa z kwalifikatorem const (ang. const-qualified member function) ma const po liście parametrów, np. int value() const;. Dotyczy to funkcji z niejawnym parametrem obiektowym. Kwalifikator trzeba zachować również w definicji poza klasą: int Counter::value() const. Nie kwalifikuje on typu wyniku; const int value() oznacza coś innego. Funkcja static nie może mieć takiego kwalifikatora, podobnie jak funkcja z jawnym parametrem obiektowym w C++23.

W funkcji klasy X oznaczonej tylko const wyrażenie this ma typ const X*. Zwykłych pól nie można modyfikować przez tę ścieżkę dostępu, a przez this nie można wywoływać funkcji wymagających obiektu bez const. Taką funkcję można natomiast wywołać zarówno dla obiektu bez const, jak i przez const X& lub const X*, jeśli pozwalają na to pozostałe ograniczenia wywołania.

Można przeciążyć funkcję jako int& value() oraz const int& value() const. Dla zwykłego obiektu bez const preferowany jest pierwszy wariant; dla obiektu const dostępny jest drugi. Kwalifikator końcowy uczestniczy więc w wyborze przeciążenia, niezależnie od typu zwracanego.

const nie gwarantuje braku efektów ubocznych ani bezpieczeństwa wątkowego. Funkcja może zmieniać pola mutable, stan zewnętrzny lub modyfikowalny obiekt wskazywany przez pole wskaźnikowe. W przykładzie value() odczytuje licznik przez counter, view i frozen; view.increment() byłoby błędem kompilacji.

Przykłady

#include <iostream>

class Counter {
    int value_ = 0;

public:
    void increment() { ++value_; }
    int value() const;
};

int Counter::value() const {
    return value_;
}

int main() {
    Counter counter;
    counter.increment();
    const Counter& view = counter;
    const Counter frozen;

    std::cout << counter.value() << '\n';
    std::cout << view.value() << '\n';
    std::cout << frozen.value() << '\n';
}

Wynik

1
1
0

Wyświetlony kod i zadeklarowany wynik zweryfikowano w odizolowanym środowisku metodą zapisaną w dowodzie weryfikacji tej dokładnej wersji.

Źródła