Baza wiedzyCentrum egzaminacyjne
PLPolski
Wybierz język13

CKTIS / C++

Obliczenia w czasie kompilacji

Obliczenia w czasie kompilacji wyznaczają wartości zgodnie z regułami wyrażeń stałych C++. Poznaj różnice między constexpr, consteval i static_assert oraz między wyborem gałęzi przez if constexpr a kompilacją warunkową sterowaną flagą funkcjonalności.

Wersja: C++23; repository compiler flag, production runtime not attested

Składnia

constexpr int square(int x) { return x * x; }
consteval int immediate_square(int x) { return x * x; }
constexpr int value = square(6);
static_assert(value == 36);
if constexpr (constant_condition) { /* ... */ }
#if FEATURE_ENABLED
// conditionally included code
#endif

Obliczenia w czasie kompilacji (compile time evaluation) wyznaczają wartości zgodnie z regułami wyrażeń stałych, zamiast wymagać obliczania ich podczas wykonania programu. W przypadku zmiennej constexpr wymóg obliczenia stałego dotyczy całej inicjalizacji, a nie samego zapisu inicjalizatora. Na przykład deklaracja constexpr int a[] = {1, 2}; jest poprawna w C++23, chociaż inicjalizator {1, 2} nie jest wyrażeniem. static_assert sprawdza warunek podczas kompilacji. Nie jest to jedynie optymalizacja: niedozwolona operacja w wymaganym wyrażeniu stałym powoduje błąd kompilacji.

Funkcja constexpr może uczestniczyć w obliczeniach stałych, ale jej zwykłe wywołanie nie musi być obliczane podczas kompilacji. Zależy to od argumentów i kontekstu. consteval deklaruje funkcję natychmiastową: jej wywołanie natychmiastowe musi być wyrażeniem stałym. Samo const nie gwarantuje przydatności wartości w wyrażeniu stałym.

Flaga funkcjonalności (feature flag) jest przełącznikiem konfiguracji, a nie słowem kluczowym C++. W przykładzie makro FEATURE_ENABLED steruje kompilacją warunkową (conditional compilation) przez #if, #else i #endif. Preprocesor pomija niewybraną grupę. #if operuje na makrach, nie na zmiennych constexpr; #ifdef sprawdza jedynie istnienie makra, więc zaakceptuje także makro zdefiniowane jako 0.

if constexpr wybiera gałąź na podstawie stałego warunku, ale nie usuwa tekstu jak preprocesor. W szablonie odrzucona gałąź nie jest instancjonowana, gdy warunek nie jest już zależny od parametrów; poza szablonami nadal podlega kontroli poprawności. Przykład wymusza stałe obliczenie result, a wypisuje je podczas wykonania. Zakres wpisu to C++23: źródłem jest rozwijany szkic, nie zamrożona publikacja C++23. Flaga kompilatora w repozytorium nie potwierdza środowiska wykonawczego produkcji.

Przykłady

#include <iostream>

#ifndef FEATURE_ENABLED
#define FEATURE_ENABLED 1
#endif

constexpr int square(int x) {
    return x * x;
}

#if FEATURE_ENABLED
constexpr int result = square(6);
static_assert(result == 36);
#else
constexpr int result = square(3);
static_assert(result == 9);
#endif

int main() {
    std::cout << result << '\n';
}

Wynik

36

Wyświetlony kod i zadeklarowany wynik zweryfikowano w odizolowanym środowisku metodą zapisaną w dowodzie weryfikacji tej dokładnej wersji.

Źródła