friend — toegang voor een aangewezen functie of klasse
Een friend-declaratie geeft een aangewezen functie of klasse toegang tot private- en protected-members, zonder die tot een member van de klasse die toegang verleent te maken.
CKTIS / Kennisbank
Syntax, operatoren en programmeerconcepten. Zoek een uitleg, bekijk een voorbeeld en leer verder.
Een friend-declaratie geeft een aangewezen functie of klasse toegang tot private- en protected-members, zonder die tot een member van de klasse die toegang verleent te maken.
De goto-instructie draagt de besturing onvoorwaardelijk over aan een benoemd label binnen dezelfde functie. Hiermee kunnen meerdere geneste lussen worden verlaten, maar de regels voor initialisatie en vernietiging van lokale objecten blijven gelden.
De if-instructie kiest een tak op basis van een voorwaarde die contextueel naar bool wordt omgezet. Leer over optionele else-takken, else-if-ketens, initialisatie vóór de voorwaarde en het verschil tussen gewone if, if constexpr en if consteval.
`import` maakt de geëxporteerde interface van een benoemde module, een partitie van de huidige module of een header-unit beschikbaar. In tegenstelling tot `#include` voegt het inhoud niet tekstueel in; bij het importeren van een benoemde module komen macro’s niet beschikbaar.
inline maakt het mogelijk functies en variabelen in headers te definiëren met inachtneming van de one-definition rule. Het dwingt geen vervanging van een aanroep door de functiecode af en garandeert geen sneller programma.
`module` geeft aan dat een translation unit bij een benoemde module hoort of begint een modulefragment. Maak onderscheid tussen `export module M;`, `module M;` en `import M;`: ze declareren respectievelijk een interface, een implementatie en het gebruik van een module.
Het sleutelwoord mutable maakt het mogelijk een geselecteerd datalid te wijzigen, zelfs in een const-object. In een lambda heeft het een andere functie: de aanroepoperator operator() is dan niet standaard const, zodat wijzigbare kopieën van vastgelegde waarden kunnen worden aangepast.
Het sleutelwoord namespace definieert een naamruimte of een alias voor een naamruimte. Naamruimten groeperen declaraties en helpen entiteiten met dezelfde naam te onderscheiden; gekwalificeerde toegang heeft de vorm N::name.
noexcept verklaart dat een uitzondering een functie niet kan verlaten, of controleert tijdens het compileren of een expressie mogelijk uitzonderingen kan veroorzaken. Deze twee toepassingen worden gecombineerd in de voorwaardelijke specificatie noexcept(noexcept(expression)).
In C++ is `not` een alternatieve schrijfwijze van de operator `!`. De ingebouwde operator keert de waarheidswaarde van de operand om en geeft `bool` terug. Het is geen bitsgewijze negatie en ook geen afzonderlijke bibliotheekfunctie.
`not_eq` is een in de taal ingebouwde alternatieve schrijfwijze van de C++-operator `!=`. De operator vergelijkt twee operanden volgens dezelfde regels, met dezelfde prioriteit en associativiteit; een header of macro is niet nodig.
nullptr is een nullpointerconstante met het afzonderlijke type std::nullptr_t. Gebruik deze om pointers te initialiseren en te vergelijken in plaats van het numerieke literal 0, vooral bij het aanroepen van overloaded functies.
Het sleutelwoord operator vormt namen voor overbelaste operatorfuncties, conversiefuncties en letterlijke operatoren. Hiermee kun je bepalen hoe bewerkingen met eigen typen werken, zonder de prioriteit of groepering van operatoren te veranderen.
`or` is een alternatieve schrijfwijze van de C++-operator `||` die in de taal zelf is vastgelegd. Bij de ingebouwde operator is het resultaat van het type `bool` en wordt de rechteroperand alleen geëvalueerd als de linker `false` is. Verwar dit niet met bitsgewijze OR: `|` of `bitor`.
`or_eq` is een alternatieve schrijfwijze van de C++-operator `|=`. Hij combineert de bits van beide operanden met OR en slaat het resultaat op in de linkeroperand. Het is een gereserveerd taaltoken, geen macro, en vereist geen header.
override vereist dat een memberfunctie een virtuele functie uit een basisklasse overschrijft. Zo worden fouten in declaraties tijdens het compileren ontdekt, in plaats van dat een geërfde functie per ongeluk wordt verborgen.
Het sleutelwoord private beperkt toegang tot class-members tot de members van de class en haar friends. In een base-clause geeft het private overerving aan. Dit is een controle op de correctheid van het programma, geen beveiligingsgrens voor geheugen.
Het sleutelwoord protected regelt de toegang tot klasseleden of de toegangssoort van overerving. Het maakt leden toegankelijk voor afgeleide klassen zonder ze aan gewone externe code bloot te stellen, maar stelt extra beperkingen aan de objectexpressie waarmee niet-statische leden worden benaderd.
Het sleutelwoord public specificeert openbare toegang tot klassenleden of openbare overerving. Een public:-sectie maakt de interface van een klasse toegankelijk, terwijl : public Base de toegangsniveaus public en protected van leden van de basisklasse behoudt.
In C++23 blijft register een gereserveerd trefwoord, maar het is geen toegestane opslagklasspecificatie. Het vroegere gebruik in declaraties is in C++17 verwijderd; voor een migratie is register verwijderen meestal voldoende.
Het sleutelwoord requires introduceert een clausule die een declaratie beperkt, of een expressie die vereisten voor typen en bewerkingen controleert. Door deze toepassingen uit elkaar te houden, kun je templates schrijven waarvan de beschikbaarheid afhangt van de mogelijkheden van het opgegeven type.
De return-instructie beëindigt de huidige functieaanroep en draagt de besturing over aan de aanroeper. Ze kan ook een teruggegeven waarde of referentie initialiseren. Ze is niet gelijk aan break: binnen een lus verlaat ze de hele functie.
Het sleutelwoord `signed` specificeert een geheel-getaltype met teken. Alleen gebruikt betekent `signed` hetzelfde als `int`; met `short`, `int`, `long` en `long long` is het overbodig. `signed char` is echter een afzonderlijk type, anders dan zowel `char` als `unsigned char`.
De betekenis van static hangt af van de plaats van de declaratie: een lokale variabele behoudt zijn toestand tussen aanroepen, een naam op naamruimteniveau krijgt interne koppeling en een klassenlid vereist geen aparte kopie in elk object. Opslagduur, bereik en koppeling zijn verschillende begrippen.